Φαγούρα πρωκτού: φυσική αντιμετώπιση και πότε χρειάζεται πρωκτολόγος

Φαγούρα πρωκτού φυσική αντιμετώπιση και πρωκτολόγος είναι δύο έννοιες που συχνά συνδέονται, γιατί πολλοί ασθενείς αναζητούν πρώτα έναν απλό, φυσικό τρόπο για να μειώσουν τον κνησμό στην περιοχή του πρωκτού. Η φαγούρα μπορεί να σχετίζεται με υγρασία, έντονο καθαρισμό με χαρτί, ερεθισμό από σαπούνια, ιδρώτα, διάρροια, δυσκοιλιότητα, αιμορροΐδες ή μικροτραυματισμούς. Η φυσική αντιμετώπιση περιλαμβάνει ήπιο πλύσιμο με νερό, αποφυγή έντονου τριψίματος, καλό στέγνωμα της περιοχής, βαμβακερά εσώρουχα, αποφυγή αρωματικών προϊόντων και ρύθμιση των κενώσεων. Όταν όμως η φαγούρα επιμένει, επανέρχεται ή συνοδεύεται από αίμα, πόνο, υγρά ή εξογκώματα, χρειάζεται εξέταση από ειδικό.

Γιατί εμφανίζεται φαγούρα στον πρωκτό

Η φαγούρα στον πρωκτό δεν είναι διάγνωση. Είναι σύμπτωμα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες. Σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για απλό τοπικό ερεθισμό. Το δέρμα γύρω από τον πρωκτό είναι ευαίσθητο και μπορεί να ερεθιστεί εύκολα από υγρασία, ιδρώτα, συχνές κενώσεις, διάρροια, δυσκοιλιότητα, έντονο τρίψιμο ή ακατάλληλα προϊόντα καθαρισμού.

Πολλοί ασθενείς προσπαθούν να καθαρίσουν υπερβολικά την περιοχή, πιστεύοντας ότι έτσι θα μειώσουν τη φαγούρα. Στην πραγματικότητα, η επίμονη χρήση χαρτιού, τα μωρομάντηλα, τα αρωματικά σαπούνια, τα αντισηπτικά και οι αλοιφές χωρίς οδηγία γιατρού μπορεί να διαταράξουν το δέρμα και να κάνουν τον κνησμό χειρότερο.

Ο φαύλος κύκλος του κνησμού

Η φαγούρα συχνά δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Ο ασθενής νιώθει ενόχληση, ξύνει ή τρίβει την περιοχή, προκαλεί μικροτραυματισμούς και έτσι δημιουργείται περισσότερος ερεθισμός. Ο ερεθισμός προκαλεί ξανά φαγούρα και το πρόβλημα συνεχίζεται.

Αυτός είναι ο λόγος που η πρώτη οδηγία δεν είναι να μπει οποιαδήποτε αλοιφή, αλλά να σταματήσει ο τραυματισμός της περιοχής. Το δέρμα πρέπει να ηρεμήσει. Χρειάζεται ήπια υγιεινή, αποφυγή τριβής και καλό στέγνωμα, γιατί η υγρασία συντηρεί τον ερεθισμό.

Τι σημαίνει φυσική αντιμετώπιση

Η φυσική αντιμετώπιση της φαγούρας στον πρωκτό δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να δοκιμάζει τυχαίες θεραπείες. Σημαίνει ότι πρέπει να αφαιρεθούν οι παράγοντες που ερεθίζουν την περιοχή.

Μετά την αφόδευση, το πλύσιμο με νερό είναι συνήθως καλύτερο από το έντονο τρίψιμο με χαρτί. Η περιοχή πρέπει να στεγνώνεται απαλά, χωρίς πίεση. Τα εσώρουχα πρέπει να είναι άνετα και βαμβακερά. Η παρατεταμένη υγρασία, η εφίδρωση και η τριβή πρέπει να αποφεύγονται όσο γίνεται.

Επίσης, έχει μεγάλη σημασία η λειτουργία του εντέρου. Η διάρροια μπορεί να ερεθίζει συνεχώς την περιοχή. Η δυσκοιλιότητα και η έντονη πίεση στην τουαλέτα μπορούν να προκαλέσουν μικροτραυματισμούς, αιμορροΐδες ή ραγάδα. Άρα η ρύθμιση των κενώσεων είναι βασικό μέρος της αντιμετώπισης.

Κονδυλώματα και άλλες παθήσεις που μπορεί να προκαλούν φαγούρα

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η φαγούρα στον πρωκτό μπορεί να μην είναι απλός ερεθισμός, αλλά να σχετίζεται με κονδυλώματα πρωκτού ή άλλες δερματικές και ιογενείς βλάβες της περιοχής. Τα κονδυλώματα μπορεί να εμφανιστούν ως μικρά ογκίδια, ανώμαλες επιφάνειες, εξογκώματα ή αλλοιώσεις γύρω από τον πρωκτό και μερικές φορές προκαλούν κνησμό, υγρασία ή ενόχληση.

Για αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αλοιφές ή θεραπείες χωρίς διάγνωση. Διαφορετικές παθήσεις μπορεί να μοιάζουν μεταξύ τους αλλά χρειάζονται τελείως διαφορετική αντιμετώπιση. Άλλο είναι η δερματίτιδα, άλλο οι αιμορροΐδες, άλλο η ραγάδα, άλλο τα κονδυλώματα, άλλο ένα συρίγγιο και άλλο μια φλεγμονή του ορθού.

Πότε η φαγούρα χρειάζεται έλεγχο

Η φαγούρα που εμφανίζεται για λίγες ημέρες και υποχωρεί μετά από ήπια φροντίδα μπορεί να οφείλεται σε παροδικό ερεθισμό. Όταν όμως επιμένει, επανέρχεται ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, τότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει αίμα, πόνος, κάψιμο, υγρασία, εκροή υγρού, πύον, μικρά εξογκώματα, πληγές, αίσθημα ατελούς κένωσης ή αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αρκεί να αντιμετωπίζεται μόνο το σύμπτωμα. Πρέπει να βρεθεί η αιτία.

Τι δεν πρέπει να κάνει ο ασθενής

Ο ασθενής δεν πρέπει να ξύνει έντονα την περιοχή. Δεν πρέπει να χρησιμοποιεί συνεχώς χαρτί, μωρομάντηλα, αντισηπτικά ή αρωματικά προϊόντα. Δεν πρέπει να βάζει για μεγάλο χρονικό διάστημα κορτιζονούχες ή αντιβιοτικές αλοιφές χωρίς διάγνωση. Και κυρίως, δεν πρέπει να θεωρεί ότι κάθε φαγούρα είναι κάτι απλό.

Η περιοχή του πρωκτού έχει πολλές διαφορετικές παθήσεις που μπορεί να δίνουν παρόμοια συμπτώματα. Η λάθος θεραπεία μπορεί να καθυστερήσει τη σωστή διάγνωση ή να επιδεινώσει τον ερεθισμό.

Η σωστή διάγνωση είναι το πιο σημαντικό βήμα

Η φαγούρα στον πρωκτό αντιμετωπίζεται σωστά μόνο όταν εντοπιστεί η αιτία της. Αν οφείλεται σε ερεθισμό, η θεραπεία είναι διαφορετική. Αν οφείλεται σε αιμορροΐδες, ραγάδα, κονδυλώματα, συρίγγιο ή φλεγμονή, η προσέγγιση αλλάζει.

Για αυτό η εξέταση από ειδικό γιατρό δεν πρέπει να θεωρείται υπερβολή, ιδιαίτερα όταν το σύμπτωμα επιμένει. Ο στόχος δεν είναι απλώς να σταματήσει προσωρινά η φαγούρα, αλλά να αντιμετωπιστεί η πραγματική αιτία.

Συμπέρασμα

Η φαγούρα στον πρωκτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα απλού ερεθισμού, αλλά μπορεί επίσης να αποτελεί ένδειξη μιας πάθησης που χρειάζεται διάγνωση και θεραπεία. Η φυσική αντιμετώπιση έχει θέση όταν εφαρμόζεται σωστά: ήπια υγιεινή, αποφυγή τριβής, καλό στέγνωμα, βαμβακερά εσώρουχα, αποφυγή ερεθιστικών προϊόντων και ρύθμιση των κενώσεων.

Όταν όμως η φαγούρα επιμένει, επανέρχεται ή συνοδεύεται από αίμα, πόνο, υγρά, εξογκώματα ή αλλοιώσεις, τότε χρειάζεται εξέταση. Αν αναζητάτε πρωκτολόγο στη Θεσσαλονίκη, μπορείτε να απευθυνθείτε στον Χειρουργό Ιωάννη Παπαγιαννόπουλο, ο οποίος ασχολείται αποκλειστικά με την πρωκτολογία για περισσότερα από 10 χρόνια, με στόχο την ακριβή αξιολόγηση των συμπτωμάτων και την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.