Τεινεσμός: αίσθημα ατελούς κένωσης και πίεση στον πρωκτό
Ο τεινεσμός περιγράφεται στη βιβλιογραφία ως επίμονη αίσθηση ανάγκης για κένωση ή ως αίσθημα ότι η κένωση δεν ολοκληρώθηκε. Δεν αποτελεί από μόνος του διάγνωση. Αποτελεί σύμπτωμα που μπορεί να εμφανίζεται σε διαφορετικά κλινικά πλαίσια, όπως ορθίτιδα, ελκώδης κολίτιδα, λοιμώδης πρωκτίτιδα, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, λειτουργικές διαταραχές αφόδευσης και καταστάσεις με υπερευαισθησία του ορθού.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΕΙΝΕΣΜΟΣ;
Στην ιατρική ορολογία, ο τεινεσμός αφορά την επίμονη αίσθηση ότι υπάρχει ανάγκη για αφόδευση ή ότι το ορθό δεν έχει αδειάσει, ακόμη και όταν η κένωση έχει ολοκληρωθεί ή όταν η ποσότητα των κοπράνων είναι μικρή. Στη διεθνή βιβλιογραφία εμφανίζεται συχνά μαζί με όρους όπως rectal urgency, incomplete evacuation, rectal discomfort και rectal hypersensitivity.
Στην πράξη, ο τεινεσμός είναι ένας τρόπος με τον οποίο ο ασθενής περιγράφει την κένωση: «θέλω να ξαναπάω τουαλέτα», «νιώθω ότι δεν άδειασα», «έχω βάρος χαμηλά» ή «υπάρχει πίεση στο ορθό». Στη βιβλιογραφία η λέξη χρησιμοποιείται κυρίως ως περιγραφή συμπτώματος που μπορεί να εμφανίζεται σε διαφορετικά εντερικά και ορθοπρωκτικά πλαίσια.
Πώς το περιγράφει η βιβλιογραφία
Σε ανασκοπήσεις για την πρωκτίτιδα αναφέρεται ότι η φλεγμονή του ορθού μπορεί να συνοδεύεται από αιμορραγία, βλέννα, επείγουσα ανάγκη για κένωση, τεινεσμό και χαμηλό κοιλιακό πόνο. Η ίδια λέξη μπορεί όμως να εμφανίζεται και σε λειτουργικά ή μεταφλεγμονώδη πλαίσια.
ΑΙΣΘΗΜΑ ΑΤΕΛΟΥΣ ΚΕΝΩΣΗΣ
Το αίσθημα ατελούς κένωσης είναι κοντινή έννοια με τον τεινεσμό, αλλά δεν ταυτίζεται πάντα πλήρως. Μπορεί να περιγράφεται ως αίσθηση ότι «κάτι έμεινε», ως πίεση στο ορθό, ως ανάγκη για επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στην τουαλέτα ή ως δυσφορία μετά την κένωση.
Σε μελέτη ασθενών με ελκώδη κολίτιδα, η αυξημένη συχνότητα κενώσεων, η επείγουσα ανάγκη, το αίσθημα ατελούς κένωσης και ο τεινεσμός ήταν από τα συχνότερα συμπτώματα στην ενεργό νόσο. Συγκεκριμένα αναφέρθηκαν αυξημένη συχνότητα κενώσεων στο 83%, επείγουσα ανάγκη στο 85%, αίσθημα ατελούς κένωσης στο 78% και τεινεσμός στο 63% των ασθενών με ενεργό κολίτιδα.
ΤΕΙΝΕΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΡΘΙΤΙΔΑ
Η ορθίτιδα αφορά φλεγμονή του ορθού. Σε βιβλιογραφική ανασκόπηση για την ελκώδη ορθίτιδα αναφέρεται ότι τα συμπτώματα είναι μη ειδικά και περιλαμβάνουν τεινεσμό, χαμηλό κοιλιακό άλγος, επείγουσα ανάγκη για κένωση και αποβολή αίματος ή βλέννας από το ορθό ή μαζί με τα κόπρανα.
Αυτό έχει σημασία γιατί ο τεινεσμός δεν περιγράφει μόνο την «αίσθηση» του ασθενούς. Σε ορισμένα κείμενα χρησιμοποιείται ως κλινικό στοιχείο που μπορεί να συνδυάζεται με φλεγμονή του ορθού, αλλαγές στις κενώσεις, βλεννώδη έκκριση ή αιμορραγία.
Σχετικό εσωτερικό θέμα: Ορθίτιδα.
ΤΕΙΝΕΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ
Στην ελκώδη κολίτιδα, όταν υπάρχει συμμετοχή του ορθού, η βιβλιογραφία περιγράφει συμπτώματα όπως αιμορραγία, διάρροια, επείγουσα ανάγκη για κένωση, τεινεσμό και αίσθημα ατελούς κένωσης. Σε ανασκόπηση στο PMC αναφέρεται ότι οι ασθενείς με πρωκτίτιδα μπορεί να έχουν κυρίως urgency και tenesmus, δηλαδή επείγουσα ανάγκη και αίσθημα ατελούς κένωσης.
Η παλαιότερη μελέτη για συμπτώματα και πρότυπα κοπράνων στην ελκώδη κολίτιδα είναι χρήσιμη για δημόσιο κείμενο επειδή δίνει συγκεκριμένα ποσοστά. Δεν αποδίδει τον τεινεσμό σε μία μοναδική αιτία, αλλά τον εντάσσει στο συνολικό μοτίβο της ενεργού φλεγμονής του παχέος εντέρου και του ορθού.
ΤΕΙΝΕΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΠΡΩΚΤΙΤΙΔΑ
Στη λοιμώδη πρωκτίτιδα, ο τεινεσμός αναφέρεται επίσης ως πιθανό σύμπτωμα. Σύγχρονη ανασκόπηση για τη διάκριση λοιμώδους πρωκτίτιδας και φλεγμονώδους νόσου του εντέρου αναφέρει ότι τα συμπτώματα της πρωκτίτιδας περιλαμβάνουν ορθική αιμορραγία, βλεννώδη έκκριση, τεινεσμό, πρωκταλγία, ακράτεια, δυσκοιλιότητα, επείγουσα ανάγκη, ατελή αφόδευση, πυρετό και κοιλιακό πόνο.
Η αξία αυτής της διατύπωσης είναι ότι δείχνει πόσο μη ειδικό μπορεί να είναι το σύμπτωμα. Ο τεινεσμός μπορεί να υπάρχει σε φλεγμονώδες, λοιμώδες ή λειτουργικό πλαίσιο και η ερμηνεία του δεν γίνεται απομονωμένα.
ΤΕΙΝΕΣΜΟΣ, IBS ΚΑΙ ΟΡΘΙΚΗ ΥΠΕΡΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ
Στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η βιβλιογραφία αναφέρει συχνά αίσθημα ατελούς κένωσης, αλλαγές στη μορφή των κοπράνων, φούσκωμα, κοιλιακό πόνο και μεταβολές στην αισθητικότητα του ορθού. Σε μελέτη που συνέκρινε ασθενείς με IBS και υγιείς μάρτυρες, το IBS διαφοροποιήθηκε από την υγεία από πόνο, φούσκωμα, σφίξιμο και αίσθημα ατελούς κένωσης.
Η ορθική υπερευαισθησία αποτελεί έννοια που χρησιμοποιείται σε μελέτες για λειτουργικές διαταραχές και φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει ορατή βλάβη στην περιοχή. Περιγράφει αυξημένη αισθητική απάντηση του ορθού σε ερεθίσματα ή όγκους που σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να γίνονταν λιγότερο αντιληπτοί.
Σχετικό εσωτερικό θέμα: Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΦΟΔΕΥΣΗΣ
Ο τεινεσμός και το αίσθημα ατελούς κένωσης μπορούν να εντάσσονται και σε λειτουργικές διαταραχές αφόδευσης. Στη βιβλιογραφία για τη δυσσυνεργική αφόδευση και τις διαταραχές του πυελικού εδάφους περιγράφονται συμπτώματα όπως δυσκολία στην κένωση, υπερβολικό σφίξιμο, αίσθημα ατελούς κένωσης και ορθική δυσφορία.
Σε συστηματική ανασκόπηση για δυσσυνεργική αφόδευση σε ασθενείς με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου αναφέρεται ότι η εικόνα μπορεί να περιλαμβάνει διάρροια, ακράτεια κοπράνων, δυσκοιλιότητα και ορθική δυσφορία. Αυτό δείχνει ότι τα συμπτώματα της αφόδευσης δεν αντιστοιχούν πάντα σε μία μόνο κατηγορία νοσήματος.
ΠΩΣ ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΩΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ;
Στην πρωκτολογική αξιολόγηση, ο τεινεσμός δεν ερμηνεύεται μόνος του. Συνδυάζεται με στοιχεία όπως αίμα, βλέννα, πόνος στον πρωκτό, αλλαγή στις κενώσεις, επείγουσα ανάγκη, αίσθημα ατελούς κένωσης, ιστορικό φλεγμονώδους νόσου του εντέρου, προηγούμενες επεμβάσεις ή συμπτώματα από το πυελικό έδαφος.
Για το κοινό, ο όρος πρωκτολόγος χρησιμοποιείται συχνά για τον χειρουργό που ασχολείται με παθήσεις και συμπτώματα της περιοχής του πρωκτού και του ορθού. Στο πλαίσιο αυτό, ο τεινεσμός αποτελεί ένα από τα συμπτώματα που μπορεί να ανήκουν σε ευρύτερη ορθοπρωκτική ή εντερική εικόνα.
Ο τεινεσμός είναι η αίσθηση ότι η κένωση δεν ολοκληρώθηκε. Ο ασθενής νιώθει ότι θέλει να ξαναπάει τουαλέτα, ότι υπάρχει πίεση χαμηλά ή ότι κάτι μένει μέσα, ακόμη και όταν η κένωση έχει ήδη γίνει.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Ο τεινεσμός είναι ένας όρος που περιγράφει την επίμονη ανάγκη για κένωση ή το αίσθημα ατελούς κένωσης. Στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται σε διαφορετικά πλαίσια: ορθίτιδα, ελκώδης κολίτιδα, λοιμώδης πρωκτίτιδα, ευερέθιστο έντερο, ορθική υπερευαισθησία και λειτουργικές διαταραχές αφόδευσης.
Για κείμενο που απευθύνεται στο κοινό, η πιο καθαρή διατύπωση είναι ότι ο τεινεσμός δεν είναι μία πάθηση με μία μοναδική αιτία. Είναι ένας τρόπος περιγραφής της κένωσης και της πίεσης χαμηλά στο ορθό. Η βιβλιογραφία τον συνδέει με διαφορετικές καταστάσεις, γι’ αυτό και δεν πρέπει να παρουσιάζεται σαν να σημαίνει πάντα το ίδιο πράγμα.
ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΕΙΝΕΣΜΟ
Τι σημαίνει τεινεσμός;
Στη βιβλιογραφία ο τεινεσμός περιγράφεται ως επίμονη αίσθηση ανάγκης για κένωση ή ως αίσθημα ότι η κένωση δεν ολοκληρώθηκε. Συχνά συνδέεται με όρους όπως ατελής κένωση, πίεση στο ορθό ή ορθική δυσφορία.
Σε ποιες παθήσεις αναφέρεται ο τεινεσμός;
Ο τεινεσμός αναφέρεται στη βιβλιογραφία σε ορθίτιδα, ελκώδη κολίτιδα, λοιμώδη πρωκτίτιδα, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου και λειτουργικές διαταραχές αφόδευσης.
Σχετίζεται ο τεινεσμός με την ορθίτιδα;
Στην ανασκόπηση για την ελκώδη ορθίτιδα αναφέρονται ως συμπτώματα ο τεινεσμός, το χαμηλό κοιλιακό άλγος, η επείγουσα ανάγκη για κένωση και η αποβολή αίματος ή βλέννας από το ορθό.
Σχετίζεται ο τεινεσμός με την ελκώδη κολίτιδα;
Σε μελέτη για συμπτώματα ασθενών με ελκώδη κολίτιδα, ο τεινεσμός καταγράφηκε στο 63% των ασθενών με ενεργό κολίτιδα, ενώ το αίσθημα ατελούς κένωσης καταγράφηκε στο 78%.
Σχετίζεται με το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου;
Σε μελέτη ασθενών με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, οι ασθενείς διαφοροποιήθηκαν από τους υγιείς μάρτυρες με βάση πόνο, φούσκωμα, σφίξιμο και αίσθημα ατελούς κένωσης.
Τι ρόλο έχει η ορθική υπερευαισθησία;
Η ορθική υπερευαισθησία περιγράφεται σε μελέτες λειτουργικών και φλεγμονωδών διαταραχών ως αυξημένη αισθητική απάντηση του ορθού. Μπορεί να συνδέεται με αίσθημα επείγουσας κένωσης, δυσφορία ή ατελή κένωση.
Είναι ο τεινεσμός ίδιος με την επείγουσα ανάγκη για κένωση;
Στη βιβλιογραφία οι όροι μπορεί να συνυπάρχουν, αλλά δεν είναι πάντα ταυτόσημοι. Η επείγουσα ανάγκη αφορά περισσότερο την άμεση ανάγκη για κένωση, ενώ ο τεινεσμός περιγράφει την επίμονη αίσθηση ότι το ορθό δεν έχει αδειάσει ή ότι υπάρχει ανάγκη για νέα κένωση.
Πώς πρέπει να διατυπώνεται ιατρικά;
Η πιο ακριβής διατύπωση είναι ότι ο τεινεσμός αποτελεί σύμπτωμα και όχι διάγνωση. Η ερμηνεία του γίνεται σε συνδυασμό με το ιστορικό, τα συνοδά συμπτώματα, τα υπόλοιπα ευρήματα και τα βιβλιογραφικά τεκμηριωμένα ευρήματα.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ PUBMED / PMC
- Ulcerative Proctitis. PMC. PMC
- Symptoms and stool patterns in patients with ulcerative colitis. PMC / PubMed. PMC
- Ulcerative colitis. PMC. PMC
- Separating Infectious Proctitis from Inflammatory Bowel Disease — A Common Clinical Conundrum. PMC / PubMed. PMC
- Abdominal symptoms and anorectal function in health and irritable bowel syndrome. PubMed. PubMed
- Rectal Hypersensitivity in Inflammatory Bowel Disease: A Systematic Review and Meta-analysis. PubMed. PubMed
- Current perspectives on the diagnosis and management of functional anorectal disorders in patients with inflammatory bowel disease. PMC. PMC
- Dyssynergic Defecation in Inflammatory Bowel Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis. PubMed. PubMed
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ
Το περιεχόμενο του άρθρου είναι αποκλειστικά ενημερωτικό, βασίζεται σε βιβλιογραφικές πηγές PubMed / PMC και δεν αποτελεί εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπευτική οδηγία. Η ερμηνεία κάθε συμπτώματος γίνεται μόνο μέσα στο συνολικό κλινικό πλαίσιο και μετά από ιατρική αξιολόγηση.