ΚΥΣΤΗ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Ο όρος «κύστη στον πρωκτό» δεν χρησιμοποιείται πάντοτε με την ίδια σημασία από τον ασθενή και από τον γιατρό. Στην καθομιλουμένη μπορεί να περιγράφει μία μικρή σκληρία, μία επώδυνη διόγκωση, ένα σπυρί με πύον, ένα εξόγκωμα στο χείλος του πρωκτού ή μία βλάβη που εμφανίζεται και υποχωρεί κατά περιόδους.

Στη βιβλιογραφία, οι περιπρωκτικές διογκώσεις περιγράφονται με βάση την ανατομική θέση, την εικόνα του δέρματος, την παρουσία πόνου, πρηξίματος, ερυθρότητας, εκκρίματος, αίματος, υποτροπών ή στομίου που παροχετεύει υγρό. Έτσι, το ίδιο σύμπτωμα που ο ασθενής ονομάζει «κύστη» μπορεί να αντιστοιχεί σε διαφορετικές κλινικές εικόνες.

ΚΥΣΤΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ

Μία διόγκωση κοντά στον πρωκτό μπορεί να βρίσκεται στο δέρμα, στον υποδόριο ιστό, στο χείλος του πρωκτού ή βαθύτερα στην περιπρωκτική περιοχή. Στην ιατρική περιγραφή έχει σημασία αν η βλάβη είναι επιφανειακή ή βαθιά, αν είναι επώδυνη ή ανώδυνη, αν υπάρχει ερυθρότητα, αν υπάρχει θερμότητα του δέρματος, αν παροχετεύει υγρό ή πύον και αν εμφανίζεται επαναλαμβανόμενα.

Στα PubMed/PMC άρθρα για περιπρωκτικό απόστημα και συρίγγιο, η περιοχή περιγράφεται ανατομικά ως χώρος όπου οι πρωκτικοί αδένες, οι κρύπτες και οι περιπρωκτικοί ιστοί μπορούν να εμπλακούν σε φλεγμονώδη ή μολυσματική διαδικασία. Αυτό εξηγεί γιατί ένα «φούσκωμα» κοντά στον πρωκτό δεν έχει πάντα την ίδια αιτία.

ΣΠΥΡΙ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ Η ΕΞΟΓΚΩΜΑ

Η λέξη «σπυρί» χρησιμοποιείται συχνά όταν ο ασθενής ψηλαφά μία μικρή βλάβη στο δέρμα. Στην περιπρωκτική περιοχή, όμως, ένα σπυρί ή εξόγκωμα μπορεί να αντιστοιχεί σε δερματική βλάβη, φλεγμονώδη οζίδιο, μικρό απόστημα, εξωτερική θρόμβωση, δερματικό ράκος, κονδύλωμα, επιδερμοειδή κύστη ή άλλη τοπική διόγκωση.

Στη βιβλιογραφία για την υδραδενίτιδα, οι βλάβες περιγράφονται ως επώδυνα βαθιά οζίδια, αποστήματα, συρίγγια, sinus tracts και ουλές. Η νόσος εμφανίζεται σε περιοχές πτυχών, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι περιπρωκτικές/γλουτιαίες περιοχές.

ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΠΡΗΞΙΜΟ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ

Στα άρθρα για περιπρωκτικό και περιορθικό απόστημα, ο πόνος και το πρήξιμο αποτελούν βασικά στοιχεία της κλινικής εικόνας. Η ένταση του πόνου και η θέση του πρηξίματος επηρεάζονται από το αν η βλάβη είναι επιφανειακή ή βαθύτερη στους περιπρωκτικούς χώρους.

Ανασκόπηση στο PMC αναφέρει ότι οι περισσότεροι ασθενείς με περιπρωκτικό ή περιορθικό απόστημα εμφανίζουν περιορθικό πόνο, ενώ συχνά περιγράφονται οίδημα και ερύθημα. Σε συστηματικό επίπεδο μπορούν να καταγραφούν πυρετός, ταχυκαρδία και λευκοκυττάρωση, ανάλογα με τη βαρύτητα της φλεγμονής.

ΠΥΟΝ Η ΥΓΡΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ

Η εκροή υγρού, πύου ή δύσοσμου εκκρίματος από μία μικρή οπή κοντά στον πρωκτό περιγράφεται στη βιβλιογραφία κυρίως στο πλαίσιο αποστήματος που παροχετεύει ή συριγγίου. Στην περιπρωκτική νόσο, το απόστημα και το συρίγγιο συχνά συζητούνται μαζί, επειδή σχετίζονται ανατομικά και παθοφυσιολογικά.

Στα PubMed/PMC άρθρα για perianal abscess/fistula disease αναφέρεται κυκλικό μοτίβο πόνου, διόγκωσης και παροχέτευσης. Αυτό το μοτίβο έχει σημασία ως περιγραφή της κλινικής εικόνας, χωρίς να αποτελεί από μόνο του πλήρη διάγνωση.

ΑΠΟΣΤΗΜΑ ΠΡΩΚΤΟΥ ΚΑΙ ΣΥΡΙΓΓΙΟ

Η κρυπτοαδενική θεωρία περιγράφει ότι πολλά περιπρωκτικά αποστήματα ξεκινούν από απόφραξη και λοίμωξη των πρωκτικών αδένων. Όταν η λοίμωξη επεκταθεί στους περιπρωκτικούς ιστούς, μπορεί να σχηματιστεί απόστημα. Όταν δημιουργηθεί επικοινωνία ανάμεσα στον πρωκτικό σωλήνα και το δέρμα, η εικόνα περιγράφεται ως συρίγγιο.

Στα κείμενα της ASCRS και σε PubMed/PMC ανασκοπήσεις, το απόστημα και το συρίγγιο περιγράφονται ως συνδεδεμένες οντότητες. Ο ασθενής μπορεί να περιγράφει «κύστη» επειδή ψηλαφά ένα εξόγκωμα, όμως η ιατρική ορολογία βασίζεται στην ανατομία της βλάβης, στη σχέση της με τον πρωκτικό σωλήνα και στην παρουσία ή όχι φλεγμονής.

Σχετικά θέματα στο site: απόστημα πρωκτού και συρίγγιο πρωκτού.

ΕΠΙΔΕΡΜΟΕΙΔΗΣ ΚΥΣΤΗ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ

Η επιδερμοειδής κύστη στην περιοχή του πρωκτού είναι σπάνια στη βιβλιογραφία. Σε δημοσιευμένο περιστατικό στο PMC περιγράφεται γυναίκα 32 ετών με μάζα στο δεξιό χείλος του πρωκτού, η οποία αυξανόταν προοδευτικά για 11 χρόνια και παρέμεινε ασυμπτωματική κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής της.

Άρθρο στο PubMed για κύστη πρωκτικού αδένα/πόρου αναφέρει ότι η βλάβη είναι σπάνια και παρατηρήθηκε σε 0,05% ασθενών που υποβλήθηκαν σε πρωκτική χειρουργική. Στο ίδιο άρθρο περιγράφεται περιστατικό γυναίκας 66 ετών χωρίς συμπτώματα από τον πρωκτό.

ΠΕΡΙΠΡΩΚΤΙΚΗ ΥΔΡΑΔΕΝΙΤΙΔΑ

Η υδραδενίτιδα είναι χρόνια φλεγμονώδης νόσος του δέρματος, με εντόπιση κυρίως σε περιοχές πτυχών. Στη βιβλιογραφία περιγράφεται με επώδυνα βαθιά οζίδια, αποστήματα, συριγγώδεις πόρους, sinus tracts και ουλές. Η περιπρωκτική ή γλουτιαία περιοχή περιλαμβάνεται στις ανατομικές περιοχές όπου μπορεί να εμφανιστεί.

Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση στο PMC αναφέρει συνολικό επιπολασμό της υδραδενίτιδας 0,40% σε 16 ποσοτικά αξιολογημένες μελέτες. Άλλη PubMed ανασκόπηση αναφέρει ότι οι εκτιμήσεις του επιπολασμού ποικίλλουν ευρέως, από 0,053% έως 4,1%, ανάλογα με τη μεθοδολογία και τον πληθυσμό.

ΚΥΣΤΗ, ΑΠΟΣΤΗΜΑ, ΑΙΜΟΡΡΟΪΔΑ: ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

Στην καθημερινή γλώσσα, διαφορετικές βλάβες της περιπρωκτικής περιοχής μπορεί να περιγραφούν με την ίδια λέξη: «κύστη», «σπυρί», «εξόγκωμα», «φούσκωμα» ή «αιμορροΐδα». Στην ιατρική περιγραφή όμως υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σε κύστη, απόστημα, θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα, δερματικό ράκος, κονδύλωμα, συρίγγιο ή φλεγμονώδες οζίδιο.

Οι αιμορροΐδες είναι αγγειακές δομές της περιοχής και δεν ταυτίζονται με την κύστη ή το απόστημα. Το απόστημα αντιστοιχεί σε συλλογή πύου μέσα στους ιστούς. Η επιδερμοειδής κύστη είναι διαφορετική παθολογοανατομική οντότητα. Το συρίγγιο είναι επικοινωνία ανάμεσα σε δύο επιφάνειες, συνήθως ανάμεσα στον πρωκτικό σωλήνα και το δέρμα.

Σχετικά θέματα στο site: αιμορροΐδες, πόνος στον πρωκτό, φουσκάλα στον πρωκτό.

ΠΩΣ ΑΞΙΟΛΟΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΠΡΩΚΤΟΛΟΓΟ

Η αξιολόγηση από πρωκτολόγο βασίζεται στην περιγραφή των συμπτωμάτων, στην ανατομική θέση της βλάβης, στην κλινική εικόνα και, όπου τεκμηριώνεται, σε απεικονιστικό ή ενδοσκοπικό έλεγχο. Στη βιβλιογραφία για απόστημα και συρίγγιο, η κατανόηση της ανατομίας της περιοχής θεωρείται βασική για τη σωστή ταξινόμηση της βλάβης.

Το κείμενο αυτό δεν προτείνει διαγνωστικό αλγόριθμο. Περιγράφει πώς ταξινομούνται στη βιβλιογραφία οι εικόνες που στην καθημερινή γλώσσα συχνά ονομάζονται «κύστη στον πρωκτό».

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η «κύστη στον πρωκτό» είναι συχνός τρόπος περιγραφής από τον ασθενή, αλλά η ιατρική βιβλιογραφία περιλαμβάνει περισσότερες από μία πιθανές οντότητες για ένα εξόγκωμα ή πρήξιμο στην περιπρωκτική περιοχή. Το περιπρωκτικό απόστημα, το συρίγγιο, η επιδερμοειδής κύστη, η υδραδενίτιδα, οι αιμορροΐδες και οι δερματικές βλάβες έχουν διαφορετική παθοφυσιολογία και διαφορετική κλινική σημασία.

Η πιο ασφαλής δημόσια διατύπωση είναι ότι τα συμπτώματα περιγράφονται βιβλιογραφικά ως πόνος, διόγκωση, ερυθρότητα, έκκριμα, πύον, αίμα, υποτροπές ή αλλαγή στην τοπική εικόνα, χωρίς η περιγραφή αυτή να αρκεί για αυτοδιάγνωση ή επιλογή θεραπείας.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΥΣΤΗ ΣΤΟΝ ΠΡΩΚΤΟ